Những ý nghĩa bí ẩn của biểu tượng Thiên Nhãn

Những ý nghĩa bí ẩn của biểu tượng Thiên Nhãn

  • Matthew Wilson
  • BBC Culture

10 tháng 2 2021Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty Images

Những thuyết âm mưu trở nên lớn mạnh dựa vào các biểu tượng khó hiểu và các dấu hiệu trực quan huyền bí.

‘ Thiên Nhãn ‘ – hình ảnh con mắt độc nhất nằm trong hình tam giác – là một trong những hình tượng như vậy, được gắn không chỉ với hội Tam Điểm ( Freemasonry ) mà cả với hội Khai Sáng ( Illuminati ), một hội kín gồm những cá thể xuất sắc ưu tú được cho là đang tìm cách trấn áp những yếu tố toàn thế giới .Biểu tượng Thiên nhãn có sức hút lớn so với những Fan Hâm mộ thuyết thủ đoạn, bởi nó ẩn mình ở khắp nơi : không chỉ Open tại vô số nhà thời thánh và những toà nhà có tương quan đến hội Tam Điểm trên khắp quốc tế, mà nó còn được in trên mặt sau của tờ Một đô la của Mỹ cũng như đã từng là hình tượng trên Đại Ấn của Hoa Kỳ ( The Great Seal of the United States ) .

Nguồn gốc

Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Trên tờ 1 đô la Mỹ, Thiên Nhãn nằm phía trên kim tự tháp gồm 13 bậc, tượng trưng cho 13 tiểu bang tiên phongTrên trong thực tiễn, hình tượng Thiên Nhãn là một sự lựa chọn khó hiểu và có phần kỳ lạ cho chính quyền sở tại của Hoa Kỳ .Con mắt độc nhất quái gở truyền tải rõ ràng cảm xúc ám ảnh về một nhà cầm quyền chuyên chế trấn áp công dân. Kết hợp với hình ảnh kim tự tháp bên dưới, ta thấy giống hình tượng đại diện thay mặt cho một giáo phái bí hiểm truyền thống .Vậy nguồn gốc của hình tượng Thiên nhãn là gì, tại sao nó lại lôi cuốn tất cả chúng ta mãnh liệt như vậy, và tại sao nó thường gắn liền với những hội kín như Hội Tam Điểm và Hội Khai sáng ?The Uffizi GalleriesNguồn hình ảnh, The Uffizi GalleriesChụp lại hình ảnh ,Hình ảnh mắt thần trong bức hoạ Supper at Emmaus ( Bữa tối tại Emmaus ) của hoạ sĩ Pontormo ( 1525 ) là một bức tranh được vẽ lại nhằm mục đích che đậy một hình ảnh tam diện vốn bị cấm bởi trào lưu Phản Cải cách ( Counter-Reformation )Thiên Nhãn về gốc gác vốn là một hình tượng của Cơ Đốc giáo và Open sớm nhất trong những tác phẩm thẩm mỹ và nghệ thuật tôn giáo của thời kỳ Phục Hưng, nhằm mục đích biểu lộ Chúa .Một trong số đó là tác phẩm nghệ thuật và thẩm mỹ ” Bữa tiệc tại Emmaus ” của hoạ sĩ Pontormo vẽ năm 1525 mặc dầu hình tượng Thiên Nhãn được vẽ thêm vào sau khi tác phẩm đã triển khai xong, có lẽ rằng là trong khoảng chừng thập niên 1600 .Một nguồn gốc khác nữa của Thiên Nhãn, đó là quyển tập hợp những hình tượng, có tên là ” Iconologia “, được xuất bản năm 1593 .Trong những phiên bản về sau, hình tượng Thiên Nhãn được thêm vào như một dạng nhân cách hoá ” Thánh Ý “, tức là lòng từ bi của Chúa. Theo như tên gọi và mục tiêu sơ khai của nó, Thiên Nhãn được tạo ra như một tín hiệu cho sự chở che đầy yêu thương của Chúa so với con người .

Dựa trên quá khứ

Không ai biết chắc như đinh được người nào là tác giả tiên phong tạo ra Thiên Nhãn, nhưng người tạo ra nó chắc đã tìm hiểu thêm một bộ mô-típ về những tôn giáo từng sống sót trong quá khứ rất lâu rồi .Hình tam giác vốn là một hình tượng truyền kiếp của Chúa Ba Ngôi, gồm Chúa Cha, Chúa Con, và Chúa Thánh Thần ; trong những thế kỷ trước hình ảnh Chúa đôi lúc còn được diễn đạt như một vầng hào quang hình tam giác .Những tia sáng thường được vẽ quanh hình tượng Thiên Nhãn cũng là một tín hiệu đã có từ cổ xưa, được cho là ánh hào quang của Chúa trong mỹ thuật Thiên chúa giáo .Vậy còn nguồn gốc của hình ảnh độc nhãn là gì ?Trong quá khứ Chúa đã từng được miêu tả dưới rất nhiều hình dạng huyền bí, ví dụ điển hình như dưới dạng bàn tay hiện ra trong mây, nhưng lại chưa khi nào là một con mắt cả .University of BaselNguồn hình ảnh, University of BaselChụp lại hình ảnh ,Trong cuốn ” Book of Hours “, Thiên Chúa được miêu tả như một vầng hào quang hình tam giác – có liên hệ với hình tượng Chúa Ba Ngôi : Chúa Cha, Chúa Con và Chúa Thánh ThầnCó thể nói rằng hình ảnh con mắt độc nhất tự bản thân nó tác động ảnh hưởng đến tâm ý người xem, ngầm biểu lộ uy quyền và sự dõi theo đầy chú ý .Hiệu ứng này còn được thấy trong vạn vật thiên nhiên : ” đốm mắt ” Open trên lớp da của một số ít loài vật nhằm mục đích hù doạ kẻ săn mồi .Nhiếp ảnh gia theo phe phái Siêu thực Man Ray đã tóm gọn chuẩn xác nhất về sự huyền bí của con mắt đơn độc khi ông nhận xét rằng bức tranh ” Chiếc gương giả dối ” ( ” The False Mirror ” – 1929 ) của hoạ sĩ René Magritte ” nhìn thấu được những gì mà người ta nhìn thấy từ chính bản thân chiếc gương ” .Tuy nhiên, có một lịch sử vẻ vang sâu xa hơn về việc con mắt được dùng thành hình tượng mà tất cả chúng ta cần Để ý đến – câu truyện lịch sử vẻ vang đưa tất cả chúng ta quay trở về với những tôn giáo cổ xưa nhất .Vào thiên niên kỷ thứ 3 trước Công Nguyên, người Sumer đã miêu tả sự rất linh cho những bức tượng cổ bằng cách khắc lên đôi mắt mở to không bình thường để tăng cường cảm xúc được theo dõi sát sao. Họ còn tổ chức triển khai những nghi lễ mà trong đó những nghệ sĩ sẽ thổi hồn vào những bức tượng bằng cách ” khai quang điểm nhãn ” cho đôi mắt của những nhân vật .Metropolitan Museum of ArtNguồn hình ảnh, Metropolitan Museum of ArtChụp lại hình ảnh ,Người Sumer khắc đôi mắt mở to không bình thường để diễn đạt sự rất linh của những bức tượng thần thánhTuy nhiên chính người Ai Cập cổ đại mới là tác giả của mô típ ‘ độc nhãn ‘ : ví dụ như họ vẽ đôi mắt trên quan tài nhằm mục đích giúp người chết nhìn thấy mọi thứ trong quốc tế bên kia. Và một trong những hình tượng con mắt nổi tiếng nhất của Ai Cập là ” Eye of Horus ” ( Con mắt của thần Horus ) .

Mô típ này thực chất là một sự kết hợp giữa mắt người và mắt chim ưng, có hàng lông mày rậm và vệt lông má đặc trưng của loài chim này.

Theo truyền thuyết thần thoại Ai Cập cổ đại, vương thần Horus ( thường được miêu tả có hình dạng chim ưng hoặc mình người đầu ưng ) bị mất một mắt trong trận chiến với người chú của mình là Set. Sau đó, với sự trợ giúp của thần Thoth, con mắt đã được chữa lành. Vì thế con mắt của thần Horus ( The Eye of Horus ) đã trở thành hình tượng mang tính bảo vệ, thường được dùng làm bùa hộ mệnh hay một món điêu khắc bỏ túi mang theo bên người để phòng thân .Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Con mắt của thần Horus – một sự trộn lẫn giữa mắt người và mắt chim ưng – được mọi người mang theo như vật bảo lãnh phòng thânBiểu tượng này và những chữ viết tượng hình Ai Cập cổ xưa biểu lộ những con mắt đơn độc đã gây tác động ảnh hưởng lên nghệ thuật và thẩm mỹ hình tượng châu Âu thời Phục Hưng .Khi ấy, những học giả và nghệ sĩ có niềm mê hồn với chữ viết Ai Cập cổ ; tuy nhiên họ không hiểu vừa đủ về nó và dù đã cố gắng nỗ lực diễn dịch tuy nhiên lại dịch không đúng chuẩn. Một trong những bản dịch nổi tiếng nhất là của tác phẩm trữ tình năm 1499 mang tên ” The Dream of Poliphilo ” ( Giấc mơ Poliphilo ), trong đó hình ảnh con mắt độc nhất của Ai Cập được hiểu là ” Thượng Đế ” .

Tam sao thất bản

Điều này bắt nguồn từ một hiểu nhầm cơ bản về cách dùng sơ khởi của bộ chữ tượng hình Ai Cập cổ .Thời nay tất cả chúng ta biết rằng những chữ viết tượng hình là sự bộc lộ đa phần là những ký hiệu âm thanh, nhưng hồi thế kỷ 15 và 16 những bộ chữ tượng hình này lại mang ý nghĩa thần bí hơn nhiều .Những hình ảnh trong bộ chữ viết tượng hình – quái vật, chim chóc và những hình thù khó hiểu khác – được xem là huyền bí một cách có chủ ý, mỗi hình tượng được cắt nghĩa dựa trên cảm hứng của người đọc chứ không phải địa thế căn cứ theo mạng lưới hệ thống ngôn từ. Vì thế nên người ta tin rằng chúng tiềm ẩn những câu đố đa nghĩa .Niềm tin này có tác động ảnh hưởng vô cùng to lớn tới nghệ thuật và thẩm mỹ châu u. Khi những bộ từ điển ký tự sinh ra, như cuốn ” Emblemata ” của Andrea Alciati năm 1531 và sau đó là cuốn Iconologia của Cesare Ripa, người ta nhấn mạnh vấn đề tới sự khó hiểu, mà thường là những hình tượng trông rất phức tạp, khiến người xem phải tìm cách giải thuật và diễn giải thêm về những ý nghĩa của chúng .Kết quả là một mô típ nghệ thuật và thẩm mỹ như hình tượng Thiên Nhãn đã được chủ ý khoác lên cái vẻ hình thức bề ngoài huyền bí. Đó là nổi bật về một hình tượng gần như được tạo ra chỉ để cho người tao phải diễn giải lại, thậm chí còn là bị hiểu trọn vẹn .Và điều này thực sự đã xảy ra vào cuối thế kỷ 18. Có ba ví dụ nổi bật trong quá trình này, cho thấy sự phong phú ngày càng tăng về tính hình tượng của Thiên Nhãn .Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Hình ảnh Thiên Nhãn Open ở phía trên của bức tranh Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789 của tác giả Jean-Jacques-François Le BarbierỞ Pháp vào thời hậu cách mạng dân chủ, bức tranh Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền 1789 của tác giả Jean-Jacques-François Le Barbier bộc lộ dòng chữ mang nội dung cấp tiến của bản tuyên ngôn mới cùng với hình ảnh Thiên Nhãn ở phía trên. Trong trường hợp này, Thiên Nhãn đã trở thành một công cụ chuyên chế, nhằm mục đích giám sát vương quốc non trẻ đi theo khuynh hướng bình quyền ( tự do – bình đẳng – bác ái ) vừa được xây dựng .Ở Anh năm 1794, triết gia Jeremy Bentham đặt hàng kiến trúc sư Willey Reveley phong cách thiết kế logo cho nhà tù Panopticon của ông – một nhà tù mới nâng tầm trong cách giám sát liên tục những phòng giam. Nổi bật trong phong cách thiết kế logo đó là hình ảnh Thiên Nhãn – hình tượng cho sự dõi theo liên tục không lơi lỏng của nền tư pháp công chính – những nguyên tắc được bộc lộ bởi những từ viết ở ba cạnh của hình tam giác : ” Khoan dung “, ” Công lý “, và ” Cẩn trọng ” .Public DomainNguồn hình ảnh, Public DomainChụp lại hình ảnh ,Một toà nhà hình tròn trụ bao quanh tháp canh – nhà tù Panopticon của Bentham được phong cách thiết kế để bảo vệ những tù nhân không hề biết được là khi nào thì họ bị theo dõiTrước đó vài năm, vào năm 1782, Đại Ấn của của Hợp chủng quốc Hoa Kỳ được công bố .Thomas Jefferson, Benjamin Franklin và John Adams đã đề xuất kiến nghị ý tưởng sáng tạo phong cách thiết kế, tuy nhiên chính quản trị Quốc hội Lục địa Charles Thomson, với sự hợp tác cùng một luật sư kiêm nghệ sĩ trẻ William Barton, đã nghĩ ra hình ảnh kim tự tháp và Thiên Nhãn, bên cạnh những cụ thể khác của con dấu .Hình ảnh chiếc kim tự tháp dang dở tượng trưng cho ” sức mạnh và sự bền chắc ” với 13 nấc thang đại diện thay mặt cho 13 tiểu bang lập quốc của Hoa Kỳ. Thiên Nhãn – như trong hai ví dụ trước đó ở Pháp và Anh – là hình tượng ước lệ cho sự chở che đầy nhân ái của Chúa so với vương quốc non trẻ .Cả ba lựa chọn hình tượng Thiên Nhãn trong những ví dụ trên đều không có tương quan gì đến hội kín Tam Điểm .Thiết kế của William Barton được dùng cho mặt sau của hình tượng vương quốc Hoa Kỳ, mặc dầu những mục tiêu trọng điểm trên đó đã đổi khác qua thời hạn ( Hình ảnh : Alamy )Vậy còn hội kín Khai sáng thì sao ?tin tức về những năm đầu xây dựng của hội này, mở màn vào năm 1776 ở Bavaria và tan rã vào năm 1787 vẫn còn rất sầm uất. Bất tiện hơn nữa là không ai biết được tầm quan trọng của những biểu trưng tượng hình trong thời sơ khai của tổ chức triển khai này .Liệu có đúng là hội kín Khai Sáng được truyền cảm hứng từ hội kín Tam Điểm, vốn nhiều lúc có dùng Thiên Nhãn làm hình tượng của Đấng Khai sáng Toàn năng ( Thượng Đế ), đi theo phương pháp của vô số những giáo hội vào thời gian đó hay không ?Tuy nhiên, người của hội Tam Điểm không sử dụng thoáng rộng hình tượng Thiên Nhãn cho tới cuối thế kỷ 18, và dùng sau so với việc Bentham, Le Barbier, Thomson và Barton ( trong những ví dụ nêu trên ) đưa nó vào dùng với những mục tiêu mang tính chính nghĩa của họ .Thật không may cho những Fan Hâm mộ của thuyết thủ đoạn, hình tượng Thiên Nhãn trên tờ 1 đô la Mỹ nhằm mục đích phản ánh khuynh hướng thẩm mỹ và nghệ thuật thời thế kỷ 18 thay vì là sự bộc lộ quyền lực tối cao của giới tinh hoa bí hiểm .Getty ImagesNguồn hình ảnh, Getty ImagesChụp lại hình ảnh ,Đại Ấn Hoa Kỳ được sử dụng lần đầu vào năm 1782Cho đến nay, những nghệ sĩ như Madonna, Jay-Z và Kanye West đều bị cáo buộc sử dụng những hình tượng của hội kín Khai Sáng, trong đó có hình ảnh Thiên Nhãn .

Nhưng thay vì có bất kỳ mối liên hệ nào với hội kín Khai Sáng thì các nghệ sỹ này có một điểm chung, đó là họ đều có cái nhìn nhạy bén đối với những thứ nổi bật về hình ảnh và âm thanh.

Việc Thiên Nhãn liên tục được sử dụng – từ Madonna, Jay-Z, Bentham, Le Barbier, Thomson, Barton, Freemasons, cho đến những nghệ sĩ thời Phục hưng hoặc bất kể cá thể hay tập thể nào khác – là dẫn chứng cho thấy đó không phải là một thủ đoạn được giật dây dàn dựng, mà đơn thuần chỉ là biểu lộ sự xuất chúng vượt thời hạn của một mẫu phong cách thiết kế hình tượng .

Source: https://expgg.vn
Category: Thông tin

Total
0
Shares
Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Previous Post

Nam Nữ tuổi Kỷ Tỵ sinh năm 1989 hợp với tuổi nào trong làm ăn hôn nhân

Next Post

Tử vi tuần mới

Related Posts

Notepad++

Mục lục Hoàn thành trình soạn thảo mã nguồn và thay thế NotepadThay đổi Hoàn thành trình soạn…
Read More